Te polskie aktorki zachwyciły widzów wyjątkową urodą i oryginalnym stylem. Udało im się wykreować spójny, przemawiający do wyobraźni wizerunek, a czasem własną legendę. Jest ona mieszanką ekranowego emploi, prywatnych anegdot i medialnego image’u. Oto 16 zjawiskowych aktorek polskiego kina.
Pola Raksa (ur. 1941)
Urok i posągowa uroda tej aktorki zostały uwiecznione w słynnym hicie Bogdana Olewicza, czyli „Autobiografii” wykonywanej przez zespół Perfect. Jako młoda dziewczyna grała piękną „Panienkę z okienka” (1964) i zbuntowaną „Beatę” w kinie młodzieżowym. Andrzej Wajda dał jej rolę w „Popiołach” na podstawie powieści Stefana Żeromskiego. Jednak ekranową nieśmiertelność zyskała jako serialowa Marusia, rosyjska ukochana Janka (Janusz Gajos) z produkcji „Czterej pancerni i pies”. Któż nie wzruszał się dziejami tej wojennej miłości i cudną parą nieustannie rozdzielaną przez złośliwą historię. Pola Raksa to zdecydowanie polska legenda, jedna z najbardziej rozpoznawalnych rodzimych aktorek.
Ostatecznie zrezygnowała z grania w filmach i poświęciła się modzie. Pisywała felietony modowe felietony do „Rzeczpospolitej”, a także zajęła się projektowaniem i malarstwem. Po rozwodzie z Andrzejem Kostenko związała się z Bogusławem Lindą. Głośny romans zakończył się jednak rozstaniem. Aktorka stroni od plotkarskiej prasy i pilnie strzeże swojej prywatności.
Pola Negri (1897 – 1987)
Druga słynna Pola, chociaż pod względem aktorskiej sławy, zdecydowanie górująca nad wszystkimi polskimi gwiazdami – Pola Negri, czyli Apolonia Chałupiec. Jak dotąd, to jedyna Polka, której udało się podbić Hollywood. Wielka gwiazda kina niemego, muza Ernsta Lubitscha i Mauritza Stillera. Była narzeczoną Rudolfa Valentino i Charliego Chaplina. Dwukrotnie wychodziła za mąż. Do historii kina przeszła jako zmysłowa uwodzicielka, której nie może się oprzeć żaden mężczyzna. Do dziś jej zjawiskowe zdjęcia portretują jej wyjątkową charyzmę bijącą z niepokojącego spojrzenia.
Aktorka swój pseudonim artystyczny zaczerpnęła od nazwiska włoskiej poetki, Ady Negri. Po Los Angeles przechadzała się z tygrysem na smyczy i jako pierwsza pokazała się w sandałach bez pończoch. Bardzo umiejętnie kierowała swoją karierą, dostosowując się do zmiennych trendów. Gdy przełom dźwiękowy uniemożliwił jej dalsze sukcesy w Fabryce Snów, przeniosła się do Niemiec, gdzie z powodzeniem występowała w słynnych i kasowych produkcjach. Podczas wojny wyemigrowała do USA. Ostatni raz pokazała się na ekranie w 1964 roku w filmie „Księżycowe porządki”. Zmarła w wieku 90 lat.
Elżbieta Czyżewska (1938 – 2010)
Wielka gwiazda epoki PRL-u – Elżbieta Czyżewska. Połączenie zwracającej uwagę urody i talentu pozwoliło jej szybko stać się czołową aktorką komediową. „Mąż swojej żony”, „Żona dla Australijczyka” czy „Giuseppe w Warszawie” to tylko niektóre tytuły, jakie uświetniła swoimi występami. Jednocześnie grywała w dramatach, a „Niekochana” Janusza Nesfetera należy do jej najważniejszych kreacji. Niestety musiała wyemigrować z Polski w 1968 roku, kiedy ze względu na małżeństwo z korespondentem „New York Timesa”, Davidem Halberstamem, stała się obiektem ataków władzy ludowej.
Ameryka nie przyniosła jej aktorskiego spełnienia, Czyżewska nie odnalazła się ani na Broadwayu ani w Hollywood. Rozpadło się również jej małżeństwo z Halberstamem. Co ciekawe, początkowo pomagała w karierze Joannie Pacule, jednak ostatecznie przyjaźń zakończyła się wielką kłótnią. Powstał o tym nawet film „Anna” w reżyserii Agnieszki Holland i Jerzego Bogajewicza.
Barbara Brylska (ur. 1941)
Kolejna aktorka, która uchodziła za seksbombę lat 60. i 70. – Barbara Brylska. Elektryzujące spojrzenie, klasyczne rysy twarzy, idealna figura to nie jedyne atuty Brylskiej. Zaczarowała widzów już jako zmysłowa Egipcjanka w „Faraonie” Jerzego Kawalerowicza. Grywała w europejskich filmach w całym bloku wschodnim i zyskała międzynarodową popularność. To ona dała twarz Krzysi, niespełnionej miłości Małego Rycerza w „Panu Wołodyjowskim” i w serialu „Przygody pana Michała”.
Aktorka dwukrotnie wychodziła za mąż i urodziła dwójkę dzieci. Miewała też głośne romanse, między innymi z Jerzym Zelnikiem. Wzdychali do niej zarówno męscy widzowie, jak i słynni reżyserzy. W 1993 roku spotkała ją ogromna osobista tragedia: w wypadku samochodowym zginęła jej córka Barbara Kosmal.
Lucyna Winnicka (1928 – 2013)
Piękna, eteryczna blondynka, której nie sposób zapomnieć, jeśli choć raz zobaczy się ją na ekranie. Lucyna Winnicka była artystyczną muzą swojego męża, Jerzego Kawalerowicza, i to właśnie w jego filmach zagrała swoje najbardziej znaczące role. Za kreację tajemniczej dziewczyny w „Pociągu” wyróżniono ją na Festiwalu w Wenecji, a jej rola w „Matce Joannie od Aniołów” wzbudziła aplauz w Cannes i dostała Kryształową Gwiazdę. Do zakończenia kariery Winnickiej przyczynił się rozpad małżeństwa ze słynnym reżyserem. Aktorka nie mogła przeboleć jego zdrady z Lisą Gastoni, występującą w reżyserowanym przez Kawalerowicza filmie „Maddalena”. Zawód był tym bardziej bolesny, że Winnicka w tym czasie była w zaawansowanej ciąży.
Aktorka ostatecznie porzuciła film i zajęła się poszukiwaniem szczęścia w filozofii Dalekiego Wschodu. Do dziś pozostaje jedną z najbardziej zjawiskowych polskich artystek, które zapisały się na kartach rodzimej kinematografii.
Kalina Jędrusik (1931 – 1991)
Niezwykle barwna postać polskiego kina i kultury, nazywana polską Marilyn Monroe – Kalina Jędrusik. Jedna z najpiękniejszych polskich aktorek, która wykreowała własną legendę. Stworzyła uroczą kobiecą postać w Kabarecie Starszych Panów, występowała w popularnych komediach (np. „Lekarstwo na miłość”) i fenomenalnie wcieliła się w Lucy Zuckerową w „Ziemi obiecanej” Andrzeja Wajdy. Przez wiele lat była żoną pisarza Stanisława Dygata, z którym prowadziła burzliwe życie towarzyskie. Żyli w otwartym związku, nie stroniąc od romansów i miłostek.
Kalina Jędrusik umiejętnie wykorzystywała w swojej karierze strategię skandalu. Słynęła z prowokacyjnych gestów, lubiła epatować swoją kobiecością. Za występ w nazbyt głębokim dekolcie została wyrzucona z TVP na życzenie Władysława Gomułki. Uwielbiała zwierzęta, jej dom był pełen kotów i psów, pomimo uczulenia na sierść. Zmarła w 1991 roku w wyniku ataku astmy wywołanym przez alergię.
Magdalena Zawadzka (ur. 1944)
Ukochana Basia pana Wołodyjowskiego, która swoją brawurową kreacją wpisała się na listę najwybitniejszych polskich aktorek. Magdalena Zawadzka to jedna z najbardziej lubianych i rozpoznawalnych polskich artystek. Oczywiście swój talent pokazała nie tylko w filmie Jerzego Hofmana i serialu Komorowskiego o sienkiewiczowskim Małym Rycerzu, ale również w innych obrazach. Często obsadzano ją w komediach, jak np. „Rozwodów nie będzie”, ale i w rolach poważnych, jak u Krzysztofa Zanussiego. Na ekranie zawsze zachwyca niezwykłym temperamentem i wymownym spojrzeniem lazurowych oczu. Stworzyła wyjątkowe połączenie seksapilu, kobiecej przekory i doskonałego poczucia humoru.
Magdalena Zawadzka dwukrotnie stawała na ślubnym kobiercu. Z drugim mężem, Gustawem Holoubkiem, przez 35 lat tworzyła wyjątkową artystyczną parę. Jest matką operatora i wybitnego reżysera filmowego, Jana Holoubka. Aktorkę postrzega się jako ikonę elegancji, taktu i kultury osobistej.
Joanna Pacuła (ur. 1957)
Joanna Pacuła to polska aktorka i modelka, która miała ogromną szansę zrobić w Hollywood wielką karierę, na miarę Poli Negri. W kraju grała odważne role w teatrze, a także pojawiała się w filmach i popularnych serialach, jak „Dom” czy „Jan Serce”. W 1981 roku wyjechała do Paryża, gdzie związała się z Romanem Polańskim i dzięki niemu wyjechała do Stanów Zjednoczonych, a potem nawiązała kontakty w tamtejszym środowisku filmowym. Przez pewien czas mieszała u Elżbiety Czyżewskiej, która również pomagała młodszej od siebie aktorce. Ostatecznie jednak przyjaźń zakończyła się dużym konfliktem. Pierwszym wielkim sukcesem Pacuły w USA była rola w „Parku Gorkiego” (1983) Michaela Apteda, za którą została nominowana do Złotego Globu. Potem przyszły kreacje w „Ucieczce z Sobiboru”, „Pocałunku” czy w „Wybrańcu śmierci”.
American dream dla Pacuły się jednak nie spełnił. Wszystko zmieniło jej małżeństwo z producentem filmowym, Hawkiem Kochem, który przejął kontrolę nad życiem i karierą aktorki. Ze względu na zazdrość męża Pacuła odrzuciła role w takich kasowych hitach, jak „9 i pół tygodnia” czy „Nagi instynkt”. Do dziś pozostaje jednak w Polsce symbolem hollywoodzkiej kariery. W latach 80. i 90. uosabiała oszałamiające piękno z pazurem. Miała swój unikalny styl, który fascynował zarówno polskich, jak i amerykańskich widzów.
Beata Tyszkiewicz (ur. 1938)
Catherine Deneuve Europy Wschodniej, czyli Beata Tyszkiewicz. Z pochodzenia hrabina, urodziła się w Wilanowie, z kinem związała się już jako nastolatka. Często grywała szlachcianki i arystokratki. Jej największą rolą była Izabela Łęcka w „Lalce” wyreżyserowanej przez Wojciecha J. Hasa. Trzykrotnie wychodziła za mąż. Ze związku z Andrzejem Wajdą ma córkę Karolinę, a z Jackiem Padlewskim córkę Wiktorię.
Obdarzona klasyczną urodą i charyzmą Beata Tyszkiewicz stała się wielką damą polskiego ekranu. Zasłynęła również z poczucia humoru i dystansu do świata. Przez lata zasiadała w jury programu „Taniec z gwiazdami”, gdzie z niezwykłą gracją prezentowała wyszukany dowcip.
Andrzej Łapicki mówił o aktorce: „Piękna pod każdym względem. Miała naturalność, której brakowało innym aktorkom, bo Beata nie skończyła szkoły aktorskiej. Miała osobowość, która sprawiała, że patrzyło się tylko na nią. A mężczyźni zachowywali się w jej towarzystwie jakoś lepiej.”
Grażyna Szapołowska (ur. 1953)
Ekranowy symbol seksu i wdzięku – Grażyna Szapołowska. Słynąca z urody i klasy aktorka swoje wielkie role zagrała u Károlya Makka („Inne spojrzenie”), Krzysztofa Kieślowskiego („Krótki film o miłości”) i Andrzeja Wajdy („Pan Tadeusz”). Grywała w wielu zagranicznych produkcjach. Udowodniła, że ma znacznie więcej atutów niż zjawiskową urodę. Dała się poznać jako odtwórczyni ról kobiet skomplikowanych, wrażliwych i szukających szczęścia. Do dziś pozostaje wielką damą polskiego kina, w każdym wywiadzie prezentuje elegancję i interesującą osobowość. Zawsze dba o swój image i posiada niepowtarzalny styl.
Szapołowska była żoną Marka Lewandowskiego, Andrzeja Jungowskiego i Pawła Potorczyna. Jest matką reżyserki Katarzyny Jungowskiej. Od ponad dwudziestu lat pozostaje w związku z Erykiem Stępniewskim.
Katarzyna Figura (ur. 1962)
Seksbomba polskiego kina – Katarzyna Figura. Rozpoznawalność zyskała już jako piękna Rózia w bajce „Pierścień i róża”, ale prawdziwą sławę przyniosły jej role w filmach „Pociąg do Hollywood” Radosława Piwowarskiego i „Kingsajz” Juliusza Machulskiego. Burza blond włosów, świetna sylwetka i kobiece kształty przysporzyły jej masę wielbicieli. Aktorkę obsadzano głównie w rolach związanych z eksponowaniem atutów fizycznych. Ryszarda w komediach „Kiler” czy Diana z „Autoportretu z kochanką” to bohaterki emanujące seksapilem i cielesnością. Dojrzałość przyniosła jej zaś wybitne kreacje jak na przykład ta w ekranizacji opowiadania Olgi Tokarczuk – „Żurek” (2003).
Katarzyna Figura konsekwentnie budowała swój oparty na fizycznych walorach wizerunek, pozując do „Playboya” czy reklamując swoim nazwiskiem erotyczną linię telefoniczną. W życiu prywatnym przechodziła prawdziwe dramaty. W jednym z wywiadów przyznała, że była ofiarą przemocy domowej. Dwukrotnie wychodziła za mąż. Ma troje dzieci.
Izabella Scorupco (ur. 1970)
Kolejna polska aktorka, której nazwisko stało się znane na całym świecie – Izabella Scorupco. To właśnie ona była dziewczyną Jamesa Bonda w „Golden Eye”, gdzie zagrała u boku Pierce’a Brosnana. Ponadto wystąpiła w filmie „Egzorcysta: początek”, a także w kilku popularnych produkcjach, jak „Władcy ognia” czy „Granice wytrzymałości”. W polskim kinie Izabella Scorupco zapisała się jako odtwórczyni roli Heleny Kurcewiczówny w Hoffmanowskiej ekranizacji „Ogniem i mieczem”.
Aktorka już w wieku 8 lat przeprowadziła się z matką do Szwecji. Pracowała nie tylko w filmie, ale również była modelką. Pojawiała się na okładkach magazynów „Vogue”, „Elle” czy „Oriflame”. Firmowała swoją twarzą markę kosmetyków Oriflame oraz Irena Eris. Była żoną hokeisty Mariusza Czerkawskiego, z którym ma córkę Julię. Z małżeństwa z Jeffreyem Reymondem przyszedł na świat syn Jacob Martin. Obecnie jest żoną Karla Rosengrena. Słynie z klasycznej, słowiańskiej urody i oryginalnego stylu.
Magdalena Cielecka (ur. 1972)
Popularna polska aktorka najnowszego kina, niezwykle stylowa i wyrazista postać – Magdalena Cielecka. Do jej rozpoznawalnych ról należą te z filmów „Samotność w sieci”, „Pitbull. Niebezpieczne kobiety” czy „Ciemno, prawie noc”. Dużą rozpoznawalność przyniosły jej również kreacje serialowe, jak członkini mafii z „Oficera”, odważna prawniczka z „Chyłki” czy matka nastolatki w „Belfrze”.
Aktorka ma na swoim koncie również duże sukcesy teatralne. Zwykle wciela się w silne, interesujące kobiety, które potrafią dążyć do celu, nie ulegają presji i kierują się własnym systemem wartości. Jej aktorstwo jest bardzo emocjonalne, a każda z ról Cieleckiej zapada widzom głęboko w pamięć. Prywatnie jest związana z młodszym od siebie aktorem Bartoszem Gelnerem, co wzbudziło uwagę prasy i stało się obiektem licznych plotkarskich portali.
Maja Ostaszewska (ur. 1972)
Jedna z najlepszych polskich aktorek współczesnego kina – Maja Ostaszewska. Odnajduje się w filmie, teatrze i w rolach serialowych. Nagrodzono ją Orłem za role żony pułkownika Kuklińskiego w thrillerze „Jack Strong” i ekscentrycznej terapeutki w filmie „Body/Ciało” Małgorzaty Szumowskiej. Poza tym świetnie odnajduje się w kreacjach komediowych (seria „Teściowie”, „Pitbull”, serial „Przepis na życie”). Pochodzi z rodziny o wyznaniu buddyjskim, w dzieciństwie mieszkała z rodzicami w Karkonoszach w ośrodku buddyjskim. Sama również pozostaje wierna tej dalekowschodniej filozofii. Często angażuje się w akcje społeczne, zwłaszcza związane z prawami kobiet.
Gra aktorska Mai Ostaszewskiej jest niezwykle żywiołowa i wyrazista. W komediach zachwyca bezpośredniością swoich bohaterek, w rolach dramatycznych ujmuje głębią interpretacji postaci. Uchodzi za ikonę klasy i stylu. Prywatnie pozostaje w związku z Michałem Englertem, z którym ma dwójkę dzieci.
Agnieszka Grochowska (ur. 1979)
Niewątpliwą charyzmę posiada również Agnieszka Grochowska, niezwykle zdolna polska aktorka. Szalenie sugestywna rola w dramacie „Pręgi” Magdaleny Piekorz, gdzie zagrała u boku Michała Żebrowskiego, otworzyła jej drzwi do filmowej kariery. Potem przyszły nagrody za role w filmach: „Trzy minuty.21:37”, „Obce niebo” i „Bez wstydu”. Dała się poznać również jako świetna aktorka serialowa, zwłaszcza w adaptacji prozy Harlana Cobena – „Zachowaj spokój”.
Grochowska jest żoną reżysera, Dariusza Gajewskiego, z którym ma dwóch synów. To aktorka, która potrafi głęboko wniknąć w motywację swoich bohaterek i nadać im prawdziwą głębię. Doskonale gra mimiką twarzy, spojrzeniem i gestem. Tworzy postaci wiarygodne, a przy tym niezwykle kobiece, autentyczne w swojej wrażliwości na świat i drugą osobę.
Joanna Kulig (ur. 1982)
Szalenie popularne nazwisko polskiego kina w ostatnich latach – Joanna Kulig. Międzynarodową rozpoznawalność zyskała dość szybko, bo już po filmie Małgorzaty Szumowskiej „Sponsoring” (2011), w którym zagrała w wieku 29 lat. Ta odważna kreacja przyniosła jej nie tylko prestiżową nagrodę (polskiego Orła), ale też zwróciła uwagę zagranicznych filmowców. Za występ w dramacie Pawła Pawlikowskiego „Zimna wojna” otrzymała kolejnego Orła oraz Europejską Nagrodę Filmową. Od 2024 roku jest członkinią Amerykańskiej Akademii Filmowej. Udało jej się zagrać w kilku hollywoodzkich produkcjach, jak na przykład „Hansel i Gretel: Łowcy czarownic”. Pojawia się również w popularnych serialach.
Joanna Kulig wyszła za reżysera Macieja Bochniaka, z którym wychowuje syna Jana. Oprócz aktorstwa zajmuje się również śpiewaniem. Z powodzeniem brała między innymi w programie Szansa na sukces, a także planuje własną płytę.